Kolej wąskotorowa to kolej o prześwicie toru mniejszym niż powszechnie przyjęty za normalny, czyli 1435 mm. Najczęściej spotyka się koleje wąskotorowe o prześwicie 1067, 1000, 760, 750 i 600 mm.
Na kolejach wąskotorowych można stosować większe pochylenia oraz łuki o mniejszym promieniu niż ma to miejsce w przypadku kolei normalnotorowych. Zastosowanie takich rozwiązań technicznych powoduje znaczne obniżenie zdolności przewozowej linii kolejowej, jednak kilkakrotnie niższe koszty budowy rekompensują te niedogodności.
Z powodu niskich kosztów budowy oraz możliwości realizacji w trudnym terenie, koleje wąskotorowe rozpowszechniły się w przemyśle wydobywczym, hutnictwie i leśnictwie. W polskich lasach funkcjonowały przede wszystkim koleje o prześwicie 600 mm. Taki rozstaw toru ma również linia w Puszczy Knyszyńskiej.
Konsekwencją stosowania węższego toru jest „zmniejszenie” taboru, czyli lokomotyw i wagonów. Dziś, kiedy koleje wąskotorowe zazwyczaj nie pełnią już funkcji, dla których powstały, niewielkie rozmiary, filigranowość, stanowią o ich atrakcyjności. Zatem „wąskotorówki” coraz częściej odnajdują się w nowych rolach – przede wszystkim w turystyce.
Skrajnia kolejowa określa przestrzeń przeznaczoną tylko do poruszania się taboru kolejowego, w obrębie której nie mogą znajdować się żadne obce elementy. W tym miejscu przedstawiamy Państwu skrajnię dla toru o szerokości 600 mm czyli „nasze potencjalne wymiary”.
Kolejki leśne północno-wschodniej Polski posiadają specyficzną terminologię, niespotykaną na innych kolejach wąskotorowych (dojazdowych), a już na pewno obcą kolejarzom pracującym na torze umownie nazywanym normalnym. Ponieważ przyjeżdżacie do nas coraz chętniej z różnych stron kraju, postanowiliśmy przytoczyć kilka terminów używanych przez kolejarzy z wąskotorowych leśnych szlaków, tak aby rozumieć co nieco z „toromistrzowskiego gadania”.